Cột sống có nhiệm vụ nâng đỡ, giữ chức năng quan trọng trong cơ thể. Ngày nay, càng có nhiều người mắc bệnh thoái hóa cột sống, đặc biệt là những người tiếp xúc hàng giờ trước máy tính, ngồi ở văn phòng làm việc trong thời gian dài ít vận động. Thoái hóa cột sống ở dân văn phòng xuất hiện từ những biểu hiện nhỏ nhặt nhất như đau mỏi vai gáy, mức độ bệnh tăng dần theo thời gian nếu không phát hiện và chữa trị kịp thời. Nguyên nhân, cách phòng bệnh ra sao sẽ được chia sẻ qua bài viết dưới đây của Phòng khám DrKnee.
Thoái hóa cột sống là gì?
Thoái hóa cột sống là tình trạng lão hóa của cột sống, xảy ra khi các cấu trúc như đĩa đệm, thân đốt sống và dây chằng quanh cột sống bị hư tổn theo thời gian. Đây là một bệnh lý xương khớp phổ biến, thường gặp ở người lớn tuổi, nhưng hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng.
Nguyên nhân thoái hóa cột sống
Theo thời gian, lớp bao xơ của đĩa đệm có thể bị giòn, nứt và rách. Khi đó, nhân nhầy bên trong thoát ra ngoài, chèn ép vào rễ thần kinh và gây ra các triệu chứng đau nhức, tê mỏi ở cổ, vai, lưng, tay hoặc chân. Bên cạnh đó, dây chằng quanh cột sống cũng mất dần độ đàn hồi, trở nên xơ cứng và hạn chế vận động.
Thoái hóa cột sống ảnh hưởng gì đến cuộc sống?
Khi bị thoái hóa, cột sống mất dần chức năng nâng đỡ và vận động. Người bệnh sẽ cảm thấy:
Đau mỏi kéo dài ở vùng cổ, lưng, vai gáy.
Tê tay chân, khó xoay người, cúi ngửa hoặc đi lại.
Nghe tiếng lục cục khi cử động mạnh.
Trường hợp nặng có thể gây vẹo cột sống, hạn chế vận động hoặc liệt chi.
Nguyên nhân thoái hóa cột sống ở dân văn phòng
Thoái hóa cột sống không còn là bệnh lý của người lớn tuổi – ngày nay, dân văn phòng trở thành một trong những nhóm có nguy cơ cao mắc căn bệnh này. Nguyên nhân đến từ chính thói quen làm việc và sinh hoạt hằng ngày:
1. Ngồi làm việc sai tư thế suốt nhiều giờ liền
Đặc thù công việc khiến dân văn phòng phải ngồi trước máy tính trung bình 7–8 tiếng/ngày. Việc duy trì tư thế ngồi không đúng như:
Ngồi quá thấp hoặc quá cao so với bàn làm việc.
Cúi đầu hoặc ngẩng đầu khi nhìn màn hình máy tính.
Gõ bàn phím trong tư thế cổ tay gập, vai co.
… sẽ tạo áp lực lên cột sống cổ, vai gáy và thắt lưng. Lâu dài gây ra đau nhức, cứng khớp và thoái hóa.
2. Tư thế nghỉ trưa sai cách
Thời gian nghỉ trưa ít ỏi khiến nhiều người gục đầu trên bàn hoặc ngả lưng trên ghế để nghỉ tạm. Những tư thế này khiến cột sống bị cong vẹo, lệch trục, làm tăng nguy cơ đau lưng, thoái hóa đốt sống cổ hoặc lưng.
3. Thói quen mang vác lệch
Dân văn phòng thường mang laptop, túi xách nặng trên một bên vai, khiến cột sống bị lệch về một phía. Việc này nếu kéo dài sẽ gây mất cân bằng tư thế, đau cột sống cổ hoặc lưng.
4. Thiếu vận động
Làm việc liên tục trong nhiều giờ mà không vận động hoặc thay đổi tư thế sẽ khiến máu huyết lưu thông kém, cơ bắp và cột sống không được thư giãn – đây là nguyên nhân phổ biến gây co cứng, thoái hóa xương khớp.
5. Chế độ sinh hoạt thiếu lành mạnh
Thức khuya, làm việc tăng ca kéo dài.
Ăn uống thiếu chất, không cung cấp đủ canxi, vitamin D.
Căng thẳng, stress kéo dài cũng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe xương khớp.
>> Xem thêm: Thoái Hóa Cột Sống Ở Người Trẻ
Các triệu chứng thoái hóa cột sống ở dân văn phòng
Vị trí dễ bị tổn thương và thoái hóa nhất là vùng thắt lưng và vùng cổ. Mỗi vùng bị thoái hóa đi kèm dấu hiệu khác nhau:
Triệu chứng thoái hóa cột sống ở vùng cổ
Những cơn đau vùng gáy, vai và cánh tay kéo dài là dấu hiệu đầu tiên của người mắc phải bệnh thoái hóa đốt sống cổ. Tê bì các khớp, việc cử động thông thường như xoay cổ, ngửa hoặc cúi cổ trở nên khó khăn khiến người bệnh đau nhức, khó chịu.
Triệu chứng đau buốt sẽ lan rộng tới hốc mắt, thái dương, vùng chẩm,… theo thời gian bệnh tiến triển, kể cả những hôm thời tiết thay đổi, bất cứ cử động liên quan đến vùng cổ thì cơn đau sẽ tăng lên.
Ngoài ra, một số dấu hiệu khác hay gặp ở người bị thoái hóa cột sống cổ như chóng mặt, ù tai, hoa mắt, giảm trí nhớ, mất ngủ,… Trường hợp nặng hơn, đốt sống cổ bị chèn ép dây thần kinh sẽ gây ra cảm giác vô cùng đau đớn và cử động bị hạn chế.
Triệu chứng thoái hóa cột sống lưng
Xuất hiện các cơn đau từ sống lưng xuống phía dưới mông và chân, triệu chứng này sẽ đau hơn vào ban đêm, khiến người bệnh mệt mỏi và không ngủ yên giấc được. Thoái hóa cột sống lưng có các cơn đau có thể kéo dài đến vài tuần liền mà không ngắt đoạn.
Ảnh hưởng đến các cử động trong sinh hoạt đời sống hàng ngày, việc cúi người hoặc xoay người, di chuyển rất khó khăn. Vào mỗi buổi sáng thức dậy, dấu hiệu của người bị thoái hóa cột sống lưng thường bị tê cứng người, toàn thân đau nhức khó chịu.
>> Xem thêm: Bài Tập Thoái Hóa Cột Sống Trong Điều Trị Và Hồi Phục Bệnh
Phòng tránh thoái hóa cột sống ở dân văn phòng
Việc ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đau lưng, thoái hóa cột sống và mỏi vai gáy ở dân văn phòng. Do đó, điều chỉnh tư thế ngồi đúng chuẩn và kết hợp với chế độ nghỉ ngơi, vận động hợp lý là yếu tố then chốt giúp bảo vệ hệ xương khớp, đặc biệt là vùng cổ – vai – lưng.
1. Giữ tư thế ngồi đúng – giảm áp lực lên cổ và lưng
Tựa lưng vào ghế với độ nghiêng khoảng 90–110 độ, tránh ngồi quá gập người hoặc ngả về sau.
Nếu ghế không có tựa lưng hỗ trợ, có thể chèn miếng đệm hoặc gối nhỏ sau lưng để nâng đỡ cột sống.
Giữ cổ và đầu thẳng, mắt nhìn ngang với màn hình máy tính, tránh cúi đầu lâu gây đau cổ.
2. Vị trí đặt chân rất quan trọng
Hai chân đặt bằng phẳng trên sàn nhà, đầu gối tạo góc khoảng 90 độ.
Tránh ngồi bắt chéo chân, gác chân lên ghế hoặc co chân dưới ghế – vì có thể làm lệch trục cột sống, hạn chế lưu thông máu và gây đau nhức kéo dài.
Ngồi sai tư thế chân lâu dài còn làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu và tổn thương vùng thắt lưng.
3. Nghỉ giải lao giữa giờ – “thời gian vàng” cho cột sống
Cứ sau mỗi 45–60 phút làm việc, nên đứng dậy nghỉ giải lao 5–10 phút.
Thực hiện một số bài tập nhẹ tại chỗ như: xoay vai, vươn vai, vặn người, cúi gập người về phía trước, xoay cổ nhẹ nhàng.
Các hoạt động như yoga, bơi lội, gym ở cường độ vừa phải ngoài giờ làm giúp tăng cường sức bền của cơ lưng, cải thiện chức năng cột sống.
4. Ngủ đúng tư thế – bảo vệ cột sống cả khi nghỉ ngơi
Nằm nghiêng khi ngủ là tư thế lý tưởng giúp giảm áp lực lên cột sống.
Tránh nằm sấp hoặc nằm gối đầu quá cao gây cong vẹo cổ và vai.
5. Không xem thường các cơn đau nhức
Những cơn đau cổ, mỏi lưng hay vai gáy thoáng qua có thể là dấu hiệu sớm của thoái hóa cột sống.
Khi phát hiện triệu chứng bất thường, hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa xương khớp để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nếu bỏ qua, bệnh có thể tiến triển thành các tình trạng nghiêm trọng hơn như thoát vị đĩa đệm, lệch vẹo cột sống, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và khả năng lao động.
Lưu ý: Chăm sóc cột sống cần bắt đầu từ những điều đơn giản như tư thế ngồi làm việc. Hãy hình thành thói quen đúng ngay hôm nay để phòng ngừa thoái hóa cột sống từ sớm.
>> Xem thêm: Thoái Hóa Cột Sống Có Nên Tập Gym Không? Lợi Ích, Nguy Cơ và Phương Pháp Tập Luyện
Thoái hóa cột sống có nguy hiểm không?
Thoái hóa cột sống là bệnh lý xương khớp thường gặp ở người lớn tuổi, dân văn phòng, tài xế, công nhân bốc vác,… Tuy không đe dọa trực tiếp đến tính mạng nhưng nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
1. Hạn chế vận động và đau nhức kéo dài
Người mắc thoái hóa cột sống thường gặp các triệu chứng:
Đau mỏi, cứng khớp vào buổi sáng hoặc khi thay đổi tư thế đột ngột.
Sưng tấy ở các vùng khớp bị tổn thương.
Cảm giác đau tăng lên khi vận động, đặc biệt khi cúi, xoay người hay bê vật nặng.
Đây là nguyên nhân khiến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày bị hạn chế, ảnh hưởng đến cả công việc và cuộc sống cá nhân.
2. Nguy cơ tàn phế, mất khả năng lao động
Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể tiến triển xấu và dẫn đến:
Biến dạng cột sống, gù lưng, vẹo cột sống.
Xuất hiện gai cột sống, đau thần kinh tọa, teo cơ do chèn ép dây thần kinh.
Trong trường hợp nặng, có thể mất hoàn toàn khả năng vận động và rơi vào tình trạng tàn phế.
3. Ảnh hưởng đến hệ thần kinh và cảm giác
Khi thoái hóa cột sống nặng hơn, cơn đau có thể lan từ:
Cổ lan lên đầu, gây đau đầu, chóng mặt.
Thắt lưng lan xuống chân, gây tê bì, mất cảm giác, hoặc yếu chi.
Đây là dấu hiệu cho thấy cột sống đang chèn ép tủy sống hoặc rễ thần kinh, có thể dẫn đến:
Rối loạn dây thần kinh thực vật.
Rối loạn vận động và kiểm soát tứ chi.
Đại tiểu tiện không tự chủ nếu tổn thương lan rộng.
4. Lạm dụng thuốc giảm đau – nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn
Nhiều người có thói quen tự ý dùng thuốc giảm đau khi thấy nhức mỏi cột sống mà không thăm khám. Tuy nhiên, theo khuyến cáo từ Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA):
Việc lạm dụng thuốc giảm đau có thể gây suy gan, thủng dạ dày, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Dùng thuốc sai cách khiến triệu chứng bị che lấp, dẫn đến chẩn đoán muộn và điều trị khó khăn hơn.
Lời khuyên: Chủ động điều trị phòng ngừa biến chứng
Thoái hóa cột sống không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng nếu được can thiệp đúng cách từ sớm, người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng và sống khỏe mạnh lâu dài. Hãy:
Lắng nghe cơ thể khi có dấu hiệu đau cột sống kéo dài.
Thăm khám chuyên khoa xương khớp để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị phù hợp.
Không tự ý mua thuốc giảm đau và bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.
Để có thể phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh thoái hóa cột sống thì bạn nên kiểm tra định kỳ sức khỏe tổng quát 6 tháng 1 lần. Đặc biệt đối với dân văn phòng thường xuyên ngồi nhiều và ít vận động. Mong rằng với những chia sẻ trên đây sẽ đem đến thông tin bổ ích, giúp các bạn hiểu hơn về bệnh thoái hóa cột sống ở dân văn phòng. Từ đó, có phương pháp ngăn ngừa và thăm khám bác sĩ kịp thời, bảo vệ sức khỏe cho chính mình.
