Sau phẫu thuật thay khớp gối, muốn có được kết quả tốt nhất, không chỉ cần kỹ thuật mổ tốt của bác sĩ phẫu thuật, mà còn cần có kế hoạch chăm sóc hậu phẫu, kèm theo đó cần lưu ý những vấn đề nên hay không nên, các dấu hiệu nguy hiểm có thể xảy ra sau khi thay khớp gối. Cùng phòng khám DrKnee tìm hiểu về những lưu ý sau khi thay khớp gối nhé!
Sau phẫu thuật khớp gối cần nằm viện bao lâu?
Không có một con số cố định cho thời gian nằm viện sau phẫu thuật thay khớp gối. Thời gian hồi phục ở mỗi người sẽ khác nhau, phụ thuộc vào:
Mức độ hồi phục sau mổ
Cường độ luyện tập vật lý trị liệu
Thể trạng và khả năng đáp ứng của người bệnh
Diễn tiến hồi phục điển hình:
Ngày thứ 2 sau mổ: Người bệnh bắt đầu được hướng dẫn tập đi lại nhẹ nhàng, thời gian đi chỉ khoảng 2–3 phút, sau đó nghỉ ngơi.
Ngày 3–4: Có thể tự ngồi, đứng lên và bắt đầu đi lại dễ dàng hơn.
Khoảng ngày 5–7: Nếu có thể tự đi lại (hoặc đi với nạng, khung hỗ trợ), bệnh nhân thường được cho xuất viện.
Người bệnh có thể xuất viện khi:
Có thể đi lại độc lập hoặc với dụng cụ hỗ trợ
Tự chăm sóc được các sinh hoạt cá nhân cơ bản
Kiểm soát tốt đau, sưng nề
Tuân thủ tốt hướng dẫn luyện tập
Nếu người bệnh hoặc gia đình muốn tiếp tục theo dõi kỹ hoặc hỗ trợ phục hồi chức năng chuyên sâu, có thể nằm viện lâu hơn.
Những loại thuốc sử dụng sau thay khớp gối?
Nhóm thuốc sử dụng khi nằm viện
Phẫu thuật thay khớp gối là phương pháp điều trị cuối cùng sau khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả. Sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ theo dõi sát tình trạng lâm sàng mỗi ngày và kê đơn thuốc phù hợp để giảm đau, kháng viêm và ngăn ngừa biến chứng.
Những nhóm thuốc thường được sử dụng gồm:
Thuốc giảm đau phổ biến:
Paracetamol
Các thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Diclofenac, Meloxicam, Ibuprofen, Celecoxib
Thuốc chống phù nề: Alphachymotrypsin
Thuốc tiêm quanh khớp (dành cho đau nhiều):
Bupivacaine
Ketorolac
Nhóm opioid (nếu cần): Morphine, Tramadol (dùng ngắn hạn, cân nhắc kỹ)
Kháng sinh (nếu có dấu hiệu nhiễm trùng):
Tùy theo kết quả lâm sàng và mức độ nhiễm, bác sĩ sẽ chỉ định loại kháng sinh phù hợp (như Cephalosporin, Clindamycin…)
Những thuốc nào được sử dụng sau khi xuất viện?
Giai đoạn này, người bệnh không cần tiếp tục dùng các thuốc trước phẫu thuật (như thuốc điều trị thoái hóa), mà tập trung vào phục hồi, kiểm soát đau và hỗ trợ khớp nhân tạo hoạt động ổn định.
Các thuốc thường được chỉ định bao gồm:
Thuốc giảm đau/kháng viêm: Paracetamol (dùng đơn độc hoặc kết hợp), NSAIDs: Meloxicam, Ibuprofen, Celecoxib, Diclofenac
Vitamin và dưỡng chất hỗ trợ phục hồi:
Canxi + Vitamin D: hỗ trợ hệ xương khớp
Vitamin tổng hợp: tăng sức đề kháng
Glucosamine & Chondroitin sulfate: dù khớp đã thay, nhưng vẫn có ích cho phần sụn và gân quanh khớp
Acid Hyaluronic dạng uống: hỗ trợ bôi trơn mô mềm
Lưu ý chung:
Việc dùng thuốc cần được cá thể hóa, tùy theo thể trạng, bệnh lý nền và mức độ hồi phục của từng người bệnh.
Tuyệt đối không tự ý ngưng hay đổi thuốc, mọi thay đổi phải được tư vấn từ bác sĩ điều trị hoặc chuyên viên y tế.
Nếu có biểu hiện bất thường khi dùng thuốc (đau dạ dày, nổi mẩn, buồn nôn…), cần báo ngay để được xử trí kịp thời.
Lưu ý sau khi thay khớp gối – dấu hiệu nguy hiểm cần khám lại sớm?
Sau phẫu thuật thay khớp gối, người bệnh nên duy trì trao đổi với bác sĩ điều trị thông qua thăm khám định kỳ hoặc tư vấn từ xa (qua điện thoại, zalo…). Tuy nhiên, một số dấu hiệu nghiêm trọng dưới đây cần được xử trí kịp thời tại bệnh viện:
Các dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay
Bị té ngã, va chạm mạnh, gây đau tại vùng khớp gối đang hồi phục
Vết mổ sưng, nóng, đỏ, đau, hoặc có dịch bất thường/mủ rỉ ra
Mức độ đau tăng lên rõ rệt, đau nhiều hơn cả trước khi phẫu thuật
Tím bầm, đổi màu da quanh vùng phẫu thuật
Sốt cao, ớn lạnh, dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng
Các biến chứng hiếm nhưng cần lưu ý
Nhiễm trùng sâu quanh khớp nhân tạo: dù tỷ lệ thấp, nhưng nếu không phát hiện và điều trị sớm có thể ảnh hưởng lớn đến kết quả phục hồi.
Tắc mạch, cục máu đông trong tĩnh mạch (thường ở chân): biểu hiện bằng sưng, đau, nóng một bên chân, khó thở (nếu tắc mạch di chuyển lên phổi).
Lưu ý: Dù thay khớp gối là một phẫu thuật có độ an toàn cao, tỷ lệ biến chứng thấp, người bệnh vẫn cần chủ động theo dõi sát và liên hệ bác sĩ ngay khi có dấu hiệu bất thường.
Tái khám sau thay khớp gối
Sau khi xuất viện, người bệnh sẽ được bác sĩ chỉ định lịch tái khám cụ thể, thường trong vòng 5–7 ngày sau phẫu thuật. Đây là mốc thời gian quan trọng để đánh giá tiến trình hồi phục và phòng ngừa biến chứng.
Mục đích của lần tái khám đầu tiên:
Kiểm tra vết mổ: Bác sĩ sẽ quan sát kỹ tình trạng lành vết thương, phát hiện sớm dấu hiệu sưng, rỉ dịch, viêm nhiễm nếu có.
Chụp X-quang: Giúp đánh giá vị trí khớp nhân tạo, sự ổn định và mức độ phù hợp với cấu trúc xương của người bệnh.
Đánh giá vận động: Bác sĩ sẽ kiểm tra khả năng co – duỗi khớp, mức độ linh hoạt, và dấu hiệu cứng khớp nếu có.
Lợi ích của việc tái khám đúng lịch:
Kịp thời điều chỉnh phác đồ phục hồi chức năng
Bổ sung hoặc thay đổi các bài tập vật lý trị liệu phù hợp với tốc độ hồi phục
Tư vấn cách vận động và sinh hoạt tại nhà an toàn hơn
Lưu ý: Tái khám đúng lịch không chỉ giúp bác sĩ theo dõi sát tình trạng khớp mà còn tăng khả năng phục hồi tối ưu, hạn chế biến chứng và giúp người bệnh trở lại cuộc sống bình thường nhanh hơn.
Có nguy cơ gì cao hơn so với người bình thường?
Ở những bệnh nhân có chỉ định phẫu thuật thay khớp gối, hầu hết đều rất lo lắng. Nhiều người băn khoăn rằng sau phẫu thuật có thể đi lại như bình thường được không, khớp nhân tạo có hoạt động tốt không, hoặc chế độ sinh hoạt có thay đổi gì đáng kể hay không.
Đặc biệt, nếu người bệnh là người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, mức độ lo lắng thường sẽ tăng cao do lo sợ cuộc phẫu thuật không an toàn.
Tuy nhiên, theo các nghiên cứu y học hiện đại:
Tỷ lệ an toàn của phẫu thuật thay khớp gối hiện nay đạt trên 99%.
Hơn 90% người đã trải qua phẫu thuật ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về triệu chứng đau, sưng, đồng thời nâng cao đáng kể chất lượng cuộc sống.
Với quy trình gây mê – hồi sức, phẫu thuật và chăm sóc sau mổ được chuẩn hóa, bệnh nhân cao tuổi hoặc có bệnh nền vẫn có thể thực hiện phẫu thuật an toàn nếu được đánh giá và chuẩn bị kỹ càng trước đó.
Kết luận: Việc thay khớp gối có thể mang lại kết quả tích cực, giúp người bệnh giảm đau, tăng vận động và cải thiện chất lượng sống đáng kể nếu tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị và phục hồi chức năng sau mổ.
Những lưu ý trong sinh hoạt hằng ngày sau thay khớp
Khi nằm
Nên nằm ngửa và duỗi thẳng chân; không nên bắt chéo chân khi nằm.
Nên nằm nghiêng về bên chân không phẫu thuật; không nên để trọng lực đè lên chân đã mổ.
Khi lên hoặc xuống giường: Nên rời khỏi giường bằng chân đã phẫu thuật và trượt chân khỏe xuống trước; không nên xoay đột ngột chân phẫu thuật hoặc ngồi ở cạnh giường quá thấp khiến mông thấp hơn đầu gối.
Khi ngồi và đứng
Nên dùng ghế có tay vịn, vịn tay trước khi ngồi và tránh dồn trọng lượng vào chân mổ; không nên ngồi bắt chéo chân, ngồi xổm hoặc gập gối quá lâu.
Nên ngồi sát mép ghế, đưa chân phẫu thuật ra trước và dùng tay vịn để từ từ hạ người xuống; không nên gập người về phía trước khi ngồi.
Nên đứng lên bằng cách đưa chân phẫu thuật ra trước, giữ tay vịn và dùng lực tay để đẩy người dậy; không nên gập người về phía trước khi đứng lên.
Khi ở tư thế đứng: Nên xoay đồng thời cơ thể và bàn chân, sử dụng dụng cụ hỗ trợ nếu được chỉ định và dùng kẹp gắp khi cần lấy đồ dưới đất; không nên xoay chân phẫu thuật khi đang chịu lực hoặc cúi sâu gập gối để nhặt đồ.
Trong sinh hoạt hằng ngày
Khi đi vệ sinh, nên sử dụng bệ ngồi cao và tay vịn hỗ trợ; không nên ngồi xổm gây gập gối quá mức.
Khi tắm, nên sử dụng ghế tắm, tay vịn trong phòng tắm và dụng cụ hỗ trợ như bông tắm tay dài hoặc vòi sen dây; không nên cúi gập người để rửa chân hoặc giữ thăng bằng khi sàn trơn.
Khi mặc quần áo, nên dùng dụng cụ hỗ trợ để mặc quần dài, vớ, giày; không nên cúi sâu hoặc gập gối phẫu thuật khi thay đồ.
Khi lái xe: Nên đẩy ghế ra xa, xoay toàn thân và chân cùng lúc khi lên xe và chỉ lái khi khớp gối co – duỗi linh hoạt; không nên lái xe khi chưa được bác sĩ cho phép hoặc khi khớp chưa phục hồi vận động tốt.
Khi quan hệ tình dục: Nên quan hệ sau khoảng 3–4 tuần khi không còn đau và vận động bình thường; không nên chọn tư thế gây áp lực lên khớp gối hoặc vận động mạnh.
Khi làm việc nhà hoặc tại cơ quan: Nên thực hiện các công việc nhẹ như quét nhà, lau dọn sau khoảng 1 tháng; không nên khuân vác đồ nặng hoặc làm việc gây áp lực lớn lên khớp.
>> Xem thêm: Chú Ý Một Số Nguyên Tắc Sinh Hoạt Của Người Thoái Hóa Khớp
Thay khớp gối thì bao lâu đi lại được?
Thay khớp gối bao lâu đi lại được? Thông thường, trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật, người bệnh nên sử dụng nẹp hoặc nạng để hỗ trợ khi di chuyển, tránh gây áp lực lên khớp gối mới. Sau đó, tiếp tục duy trì việc đi nạng từ 4–6 tuần, tùy theo tiến trình phục hồi và khả năng vận động của mỗi người.
Khoảng 3 tháng sau mổ, phần lớn người bệnh đã có thể:
Đi lại không cần dụng cụ hỗ trợ
Thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày một cách bình thường
Tuy nhiên, để đạt được cảm giác khớp nhân tạo “giống như khớp thật”, thời gian hồi phục hoàn toàn có thể kéo dài đến 12 tháng
Chế độ sinh hoạt thể thao như thế nào?
Để có thể quay lại sinh hoạt thể dục thể thao sau phẫu thuật thay khớp gối, người bệnh cần:
Xác nhận với bác sĩ điều trị rằng đã có thể bỏ hoàn toàn nạng hoặc nẹp gối, khớp đã đủ ổn định để chịu lực.
Bắt đầu với các bộ môn nhẹ nhàng, không gây áp lực lớn lên khớp như:
Đi bộ nhẹ nhàng trên mặt phẳng
Bơi lội trong thời gian ngắn
Đạp xe tại chỗ (nếu được chỉ định)
Bóng bàn, cầu lông nhẹ
Các lớp thái cực quyền hoặc yoga phù hợp có thể hỗ trợ thêm quá trình hồi phục, tăng độ linh hoạt và sức mạnh cơ quanh khớp
Tránh các môn thể thao cường độ cao:
Bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền
Chạy bộ, điền kinh, nhảy cao, nhảy xa
Tập tạ hoặc các môn vận động đòi hỏi chuyển hướng nhanh và mạnh
Những hoạt động này có thể khiến khớp bị quá tải, dẫn đến đau, sưng nề hoặc làm lỏng khớp nhân tạo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả phẫu thuật và phục hồi.
>> Xem thêm: Hướng Dẫn Bài Tập Vật Lý Trị Liệu Sau Thay Khớp Gối
Thời gian sử dụng khớp gối nhân tạo được bao lâu?
Khớp nhân tạo có bền không?
Khớp gối nhân tạo được làm từ chất liệu polyethylene – một loại nhựa y sinh chuyên dụng, giúp các mặt khớp vận động trơn tru, giảm ma sát. Loại khớp này được thiết kế để chịu lực tốt và hoạt động hiệu quả trong thời gian dài.
Tuổi thọ trung bình của khớp gối nhân tạo khoảng 15–20 năm.
Một số người có thể sử dụng bền vững đến 25 năm nếu tuân thủ hướng dẫn điều trị và sinh hoạt hợp lý.
Làm gì để khớp nhân tạo sử dụng lâu bền?
Để kéo dài thời gian sử dụng khớp nhân tạo, người bệnh cần:
Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ và chuyên gia vật lý trị liệu
Tập luyện phục hồi chức năng đúng bài bản, đúng mức độ
Tránh mang vác nặng, gập duỗi gối quá mức hoặc chơi thể thao cường độ cao trong giai đoạn hồi phục
Duy trì cân nặng hợp lý, không để thừa cân gây áp lực lên khớp
Ăn uống đủ chất, bổ sung vitamin và khoáng chất hỗ trợ xương khớp
Việc chăm sóc tốt sau phẫu thuật chính là chìa khóa tăng hiệu quả hồi phục và kéo dài tuổi thọ khớp nhân tạo.
Chế độ ăn uống sau thay khớp gối?
Sau phẫu thuật thay khớp gối, một chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò rất quan trọng trong việc:
Thúc đẩy quá trình lành vết thương
Hạn chế sưng đau, viêm nhiễm
Tăng sức đề kháng cho cơ thể
Giúp phục hồi thể trạng nhanh chóng
Ngăn ngừa táo bón – một tác dụng phụ phổ biến sau mổ do dùng thuốc giảm đau và giảm vận động
Người bệnh cần ăn đa dạng thực phẩm, ưu tiên rau xanh và chất xơ mỗi ngày, đồng thời tránh các thực phẩm gây viêm hoặc ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
| Nên ăn | Không nên ăn |
|---|---|
| Thực phẩm giàu canxi & vitamin D: cá hồi, sữa, trứng, hạt vừng, rau xanh đậm | Chất kích thích: rượu, bia, thuốc lá |
| Thực phẩm giàu protein nạc: thịt gà, cá, trứng, đậu hũ | Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán |
| Trái cây & rau xanh: giúp bổ sung vitamin và chất xơ, ngừa táo bón | Đường, nước ngọt, thực phẩm chế biến sẵn |
| Ngũ cốc nguyên cám & hạt dinh dưỡng: hỗ trợ hồi phục và chống viêm | Cà phê đậm đặc (nếu đang dùng thuốc) |
Hy vọng những thông tin mà phòng khám DrKnee chia sẻ trên đây giúp các bạn nắm được các lưu ý sau khi phẫu thuật thay khớp gối. Để được tư vấn và thăm khám về các tình trạng sức khỏe của bạn, bạn có thể liên hệ với chúng tôi tại đây: Phòng khám DrKnee, website dknee.vn.
Tài Liệu Tham Khảo
- Chuyên sâu thoái hóa khớp gối – DrKnee
- https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276
- https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/knee-replacement-surgery-procedure
- https://benhvienthucuc.vn/giai-dap-thay-khop-goi-co-di-lai-binh-thuong-duoc-khong/
- https://phauthuatxuongkhop.com/phau-thuat-khop-goi/tap-phuc-hoi-chuc-nang-sau-mo-thay-khop-goi/
