Phẫu thuật thay khớp gối hai bên là một trong những thành tựu của ngành chấn thương chỉnh hình. Phẫu thuật thay khớp gối được tiến hành lên đến 600.000 cuộc phẫu thuật mỗi năm và trả lại cuộc sống tươi đẹp hơn cho hàng trăm nghìn người. Phẫu thuật thay khớp gối thường được chỉ định cho người trên 60 tuổi. Thông thường, phẫu thuật thay khớp gối được chỉ định một bên. Tuy nhiên, trong một số bệnh lý, bác sĩ có thể chỉ định thay khớp gối hai bên cho bệnh nhân.
Chỉ định thay khớp gối?
Phẫu thuật thay khớp là một phương pháp can thiệp xâm lấn, trong đó khớp gối đã bị hư hại được thay thế bằng khớp nhân tạo. Tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn đầu tiên của bác sĩ trong điều trị các bệnh lý khớp gối. Chỉ khi các phương pháp điều trị nội khoa, bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ mới xem xét đến việc thay khớp gối hai bên cho người bệnh.
Vai trò của phẫu thuật thay khớp gối
Phẫu thuật thay khớp gối giúp người bệnh:
Loại bỏ tình trạng đau đớn kéo dài
Khắc phục biến dạng khớp
Phục hồi tầm vận động
Tăng độ vững chắc và ổn định của khớp
Những bệnh lý thường được chỉ định thay khớp gối
Thoái hóa khớp gối nặng (đặc biệt độ III, IV)
Tổn thương nghiêm trọng sụn khớp
Dính khớp gối
Viêm khớp dạng thấp
Chấn thương nặng gây biến dạng khớp
Trong đó, thoái hóa khớp gối là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến việc phải thay khớp. Khi khớp bị thoái hóa nặng, bệnh nhân thường nghe thấy tiếng lục khục, cảm thấy đau, cứng khớp và không thể thực hiện được các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Tại sao nên thay khớp gối hai bên?
Mặc dù phẫu thuật thường được thực hiện cho một bên khớp gối trước, nhưng trên thực tế, trọng lực cơ thể phân bố đều lên cả hai bên gối, dẫn đến tổn thương thoái hóa song song ở cả hai khớp. Vì vậy, khi hai khớp gối đều thoái hóa nặng (độ III hoặc IV), bác sĩ sẽ chỉ định thay khớp gối hai bên để đạt hiệu quả điều trị tối ưu và giúp người bệnh phục hồi chức năng vận động toàn diện.
>> Xem thêm: Chi Phí Thay Khớp Gối Có Bảo Hiểm Y Tế [Cập Nhật Mới Nhất]
Ưu điểm của thay khớp gối hai bên
Phẫu thuật thay khớp gối hai bên mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh, cả về thời gian, chi phí, quá trình hồi phục và sinh hoạt gia đình.
1. Tiết kiệm thời gian điều trị và hồi phục
Không cần phải nhập viện hai lần để thay từng bên khớp
Cả hai khớp được thay cùng lúc, hồi phục đồng thời
Tránh tình trạng phải nghỉ ngơi và hồi phục kéo dài hai đợt liên tiếp
2. Tối ưu quy trình y tế và chi phí
Chỉ cần thực hiện một lần xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và gây mê
Chỉ phẫu thuật một lần, giảm chi phí so với hai lần mổ riêng biệt
Chi phí tái khám, chăm sóc hậu phẫu cũng được giảm đáng kể
3. Giảm nguy cơ liên quan đến thuốc
Thuốc kháng sinh, giảm đau và chống viêm chỉ dùng trong một đợt điều trị
Giảm nguy cơ kháng thuốc hoặc tác dụng phụ do lặp lại nhiều đợt dùng thuốc
4. Hạn chế gánh nặng cho gia đình
Người nhà chỉ cần sắp xếp thời gian một lần để chăm sóc
Giúp giảm áp lực trong công việc, di chuyển và tổ chức chăm sóc dài ngày
Phẫu thuật thay khớp gối hai bên cùng lúc giúp người bệnh rút ngắn thời gian điều trị, giảm chi phí tổng thể, tăng hiệu quả hồi phục, và giảm bớt gánh nặng tinh thần – vật chất cho cả gia đình. Tuy nhiên, quyết định thực hiện cần có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ sau khi đánh giá tổng trạng sức khỏe và khả năng chịu phẫu thuật của từng bệnh nhân.
Nhược điểm của phẫu thuật thay khớp gối hai bên
Cũng như bất kỳ cuộc phẫu thuật nào khác, thay khớp gối hai bên mang theo những nguy cơ và bất lợi nhất định. Việc quyết định thực hiện cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro, đặc biệt là ở người lớn tuổi hoặc có bệnh lý nền.
1. Thời gian phẫu thuật kéo dài hơn
Ca mổ hai bên thường kéo dài hơn so với mổ một bên, yêu cầu sức chịu đựng tốt hơn
Người lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh nền có thể khó đáp ứng với ca mổ dài
Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của máy móc và robot phẫu thuật hiện đại, thời gian mổ có thể rút ngắn còn 60–90 phút
2. Cơn đau sau mổ có thể nhiều hơn
Vì có hai vị trí phẫu thuật cùng lúc nên mức độ đau có thể tăng
Hiện nay, việc kiểm soát đau bằng thuốc đã giúp cải thiện rõ rệt vấn đề này
3. Chi phí phẫu thuật cao hơn trong ngắn hạn
Người bệnh phải chuẩn bị khoản tài chính lớn một lần
Với gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế, chi phí cùng lúc có thể là gánh nặng
4. Yêu cầu chăm sóc hậu phẫu nghiêm ngặt hơn
Cần được theo dõi và chăm sóc kỹ lưỡng hơn sau mổ
Phác đồ vật lý trị liệu phục hồi chức năng cần được xây dựng cẩn thận, đầy đủ và phù hợp với tình trạng hai khớp cùng thay
Việc có nên thay khớp gối hai bên cùng lúc hay không sẽ phụ thuộc vào đánh giá tổng thể sức khỏe người bệnh, mức độ tổn thương khớp, cũng như khả năng chăm sóc và điều kiện tài chính. Bác sĩ sẽ là người tư vấn cụ thể dựa trên từng trường hợp.
>> Xem thêm: Thay Khớp Gối Bao Lâu Thì Đi Được – Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Thời Gian Hồi Phục
Quy trình phẫu thuật thay khớp gối hai bên?
Trước khi tiến hành phẫu thuật thay khớp gối hai bên, bạn sẽ được:
Làm đầy đủ các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết
Khám tổng quát nội khoa, đánh giá các yếu tố liên quan đến gây mê, đặt nội khí quản
Điều trị ổn định các bệnh lý nền nếu có
Tất cả quy trình này sẽ được đội ngũ y bác sĩ hỗ trợ, hướng dẫn cụ thể. Quan trọng nhất là giữ tinh thần thoải mái, tự tin và tin tưởng vào ê-kíp điều trị để quá trình mổ diễn ra thuận lợi.
Trong phẫu thuật: Bạn sẽ được gây mê hoặc gây tê tủy sống, vì vậy không cảm thấy đau đớn hay khó chịu trong suốt quá trình thực hiện phẫu thuật.
Sau khi thay khớp gối, bạn sẽ:
Được theo dõi, điều trị và hướng dẫn tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng
Việc tập luyện đúng phác đồ, bài bản và liên tục có vai trò quan trọng, giúp khớp gối nhanh hồi phục
Cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn từ chuyên viên vật lý trị liệu và bác sĩ phục hồi chức năng để đạt kết quả tốt nhất
>> Xem thêm: Chế Độ Dinh Dưỡng Khoa Học Cho Người Bị Thoái Hóa Khớp Gối
Tập vật lý trị liệu sau mổ có gì khác?
Dù bạn thay khớp gối một bên hay hai bên, nguyên tắc tập vật lý trị liệu sau thay khớp gối là như nhau. Khác biệt duy nhất là khi thay khớp hai bên, bạn cần tập luyện cho cả hai chân thay vì một bên.
Để quá trình hồi phục diễn ra hiệu quả, bạn nên lưu ý các điểm sau:
Tuân thủ đúng hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu
Không tập quá sức, tránh gây tổn thương ngược lại cho khớp
Chườm đá giảm đau trước hoặc sau tập, mỗi lần không quá 20 phút
Kê cao chân khi nghỉ ngơi để giảm sưng nề
Thường xuyên gập – duỗi gối hết biên độ, tránh để cứng khớp
Đi lại nhẹ nhàng, đúng theo tiến độ và hướng dẫn từ chuyên viên
Mang tất áp lực nếu được bác sĩ chỉ định, giúp phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch
Không mang vác vật nặng trong giai đoạn đầu sau mổ
Tránh tì đè lên khớp hoặc để khớp xoay ra ngoài quá lâu
Sử dụng dụng cụ hỗ trợ (như nạng, khung tập đi) đúng thời gian khuyến cáo. Không tự ý ngưng dùng nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ
Tuyệt đối không ngồi bắt chéo chân
Việc tuân thủ đúng chương trình phục hồi chức năng không chỉ giúp tăng độ linh hoạt, mà còn kéo dài tuổi thọ khớp nhân tạo, giảm nguy cơ biến chứng sau mổ.
Kết quả và rủi ro sau thay khớp gối hai bên
Giảm đau và cải thiện chức năng
Giảm đau: Phẫu thuật thay khớp gối giúp giảm đáng kể tình trạng đau do thoái hóa khớp.
Cải thiện chức năng: Bệnh nhân có thể trở lại các hoạt động thường ngày và tăng cường khả năng vận động.
Tăng chất lượng cuộc sống
Tăng độ linh hoạt: Khả năng chuyển động của khớp gối được cải thiện, hỗ trợ người bệnh tham gia nhiều hoạt động hơn.
Tự chăm sóc tốt hơn: Việc sinh hoạt hàng ngày trở nên dễ dàng hơn mà không cần quá nhiều trợ giúp.
Thời gian hồi phục nhanh: Nhiều bệnh nhân có thể quay trở lại hoạt động bình thường sớm sau phẫu thuật.
Rủi ro và biến chứng có thể gặp
Rủi ro phẫu thuật: Bao gồm nhiễm trùng, chảy máu, tụ máu, hay phản ứng với vật liệu cấy ghép.
Hạn chế vận động: Một số trường hợp hồi phục không tốt hoặc có biến chứng có thể bị giới hạn khả năng vận động.
Điều chỉnh lối sống sau phẫu thuật: Bao gồm kiểm soát cân nặng, vận động phù hợp và chế độ ăn uống khoa học nhằm bảo vệ khớp mới.
Theo dõi và tái khám định kỳ: Cần kiểm tra khớp định kỳ để phát hiện sớm các bất thường và đảm bảo tuổi thọ khớp nhân tạo.
Tâm lý và hỗ trợ tinh thần tích cực: Giai đoạn hồi phục có thể khiến người bệnh căng thẳng, nên có sự hỗ trợ tinh thần từ gia đình và chuyên gia.
Dù đội ngũ chuyên gia luôn đồng hành, nhưng thành công sau phẫu thuật phụ thuộc rất nhiều vào sự chủ động của bạn.
Hãy tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn phục hồi chức năng.
Luôn nhắc nhở bản thân rằng: Bạn đã chọn phẫu thuật để có cơ hội cải thiện vận động và giảm đau – vậy không có lý do gì để không kiên trì luyện tập!
Trên đây là những kiến thức mà phòng khám DrKnee muốn gửi đến bạn về thay khớp gối hai bên. Hy vọng chúng tôi giúp bạn hiểu hơn về phẫu thuật này. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn nữa về thay khớp gối hai bên, liệu rằng bản thân có thể hay cần tiến hành thay khớp gối hai bên hay không? Hãy đến với phòng khám DrKnee để có được câu trả lời nhé!
