Nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi là rất cao, đặc biệt là trong nhóm tuổi từ 60 trở lên. Thống kê hàng năm, có 3 trong 5 người trong nhóm này gặp phải tình trạng té ngã, và con số này tăng lên đến 50% ở nhóm từ 80 tuổi trở lên. Vì sức khỏe là vàng, việc hiểu rõ nguyên nhân, hậu quả và cách phòng ngừa té ngã ở người lớn tuổi là rất quan trọng.

Nguyên nhân gây té ngã ở người lớn tuổi

Té ngã ở người lớn tuổi có rất nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân phổ biến chúng ta thường gặp nhất là:

• Thiếu vitamin D và Canxi.
• Các vấn đề sức khỏe liên quan đến yếu cơ, cứng khớp, co cứng cơ, thoái hóa khớp.
• Rối loạn thăng bằng khi đi đứng.
• Thường xuyên bị chóng mặt.
• Bệnh tiểu đường.
• Dần mất khả năng nhận thức.
• Gặp các vấn đề về thị giác và thính giác.
• Có tiền sử bị té ngã trước đây.
• Sử dụng các thiết bị hỗ trợ như xe tập đi hoặc gậy chống.
• Loãng xương ở người cao tuổi.
• Môi trường thiếu ánh sáng.
• Vật dụng xung quanh bừa bộn.

Té ngã ở người lớn tuổi do sử dụng một số loại thuốc

Té ngã ở người lớn tuổi không chỉ liên quan đến môi trường hay sức khỏe, một số nghiên cứu đã chỉ ra mối tương quan giữa việc sử dụng một số loại thuốc sẽ dẫn đến tình trạng mất thăng bằng:

Thuốc an thần

• Tác dụng phụ thường gặp: buồn ngủ, giảm phản xạ, kém tỉnh táo.

• Ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát cơ thể, dễ dẫn đến vấp ngã hoặc mất thăng bằng khi di chuyển, đặc biệt vào ban đêm.

Thuốc chống loạn thần và thuốc chống trầm cảm

• Làm thay đổi trạng thái tâm thần, giảm khả năng phối hợp vận động.

• Có thể gây chóng mặt, mơ màng, mất tập trung, dễ dẫn đến những tai nạn nhỏ nhưng nguy hiểm như trượt chân, vấp ngã.

Thuốc kháng histamin (thuốc chống dị ứng): Một số loại kháng histamin thế hệ cũ (như diphenhydramine) có thể gây buồn ngủ sâu, giảm tỉnh táo, từ đó làm tăng rủi ro té ngã ở người lớn tuổi.

Thuốc tim mạch

• Một số thuốc điều trị tim mạch có thể gây: mờ mắt, chóng mặt, tụt huyết áp và suy giảm nhận thức tạm thời

• Những triệu chứng này khiến người cao tuổi khó giữ thăng bằng, dễ vấp ngã khi thay đổi tư thế hoặc đi lại nhanh.

Thuốc chẹn beta và thuốc lợi tiểu: Gây hạ huyết áp tư thế, làm người bệnh choáng váng khi đứng dậy đột ngột. Làm mất nước, gây mỏi mệt và giảm sức cơ

Hậu quả té ngã ở người lớn tuổi

Té ngã là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây thương tích nghiêm trọng ở người cao tuổi, không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn gây tổn thương nặng nề về mặt tâm lý. Dưới đây là hai hậu quả phổ biến và nghiêm trọng nhất:

1. Gây Thương Tật Nặng

• Mức độ thương tật sẽ phụ thuộc vào vị trí té ngã, hướng ngã và tình trạng xương khớp hiện tại.

• Gãy xương (đặc biệt là xương hông, cổ tay, xương đùi) và chấn thương vùng đầu là những tai nạn phổ biến nhất sau té ngã ở người lớn tuổi.

• Một số trường hợp nghiêm trọng có thể mất khả năng vận động, phải nằm một chỗ lâu dài và ảnh hưởng đến toàn bộ hệ cơ xương.

2. Ảnh Hưởng Tâm Lý Lâu Dài

• Chỉ cần một cú ngã nhỏ cũng đủ khiến người cao tuổi trở nên sợ hãi và mất tự tin khi vận động.

• Mặc dù họ có thể nói rằng “không sao”, nhưng trong lòng vẫn tồn tại sự lo lắng mỗi khi di chuyển.

• Sau té ngã, người già thường có xu hướng giảm vận động, ít đi lại, chỉ nằm hoặc ngồi yên một chỗ vì sợ ngã lần nữa.

• Việc này làm giảm thể lực, gây yếu cơ, cứng khớp, và nếu kéo dài sẽ dễ dẫn đến loãng xương, teo cơ hoặc bại liệt.

>> Xem thêm: Chuẩn đoán bệnh viêm khớp dạng thấp và những biểu hiện bệnh

Phòng ngừa té ngã ở người lớn tuổi

Với những hậu quả nghiêm trọng mà té ngã ở người lớn tuổi, chúng ta nên tìm hiểu thật kỹ và học cách phòng tránh để tránh để lại những hậu quả đáng tiếc. Dưới đây là một số cách phòng cách đơn giản, hiệu quả nhất cho người cao tuổi.

Duy trì dinh dưỡng lành mạnh

Chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ xương chắc khỏe:

• Bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D từ thực phẩm như sữa, cá hồi, trứng, rau lá xanh,…

• Hạn chế rượu, bia và các chất kích thích làm giảm hấp thu canxi.

• Cân bằng dinh dưỡng để duy trì cân nặng hợp lý, giảm áp lực lên hệ xương khớp.

Tập thể dục đều đặn

Theo Hội Y học Thể thao Hoa Kỳ (ACSM):

• Tập luyện vừa sức, đi bộ nhẹ nhàng hoặc tập dưỡng sinh như Thái cực quyền giúp cải thiện sự cân bằng, hạn chế nguy cơ té ngã.

• Tăng cường độ dẻo dai, sức mạnh cơ bắp và tinh thần cho người cao tuổi.

• Hãy chọn bài tập phù hợp, ưu tiên các bài không gây áp lực lớn lên cột sống hoặc khớp.

Sắp xếp không gian sống an toàn

• Dọn dẹp lối đi, sàn nhà, cầu thang để loại bỏ các vật dễ gây vấp ngã.

• Dùng thảm chống trượt ở phòng tắm và bếp.

• Lắp thanh vịn, tay nắm chắc chắn tại nhà vệ sinh, cầu thang.

• Đặt các vật dụng thường dùng ở vị trí thấp, dễ lấy để hạn chế leo trèo.

Tận dụng ánh sáng tự nhiên – đặc biệt là buổi sáng

Ánh sáng mặt trời vào sáng sớm giúp:

• Tăng tổng hợp vitamin D tự nhiên – dưỡng chất quan trọng giúp hấp thụ canxi hiệu quả.

• Cải thiện mật độ xương, giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương.

• Điều hòa hormone và giấc ngủ, hỗ trợ duy trì trạng thái tinh thần tốt cho người lớn tuổi

Bảo đảm ánh sáng sinh hoạt đầy đủ

• Luôn bật đèn ở khu vực cầu thang, hành lang và nhà vệ sinh.

• Tránh đi vào khu vực tối hoặc thiếu ánh sáng.

• Để sẵn đèn pin nhỏ gần giường ngủ để dùng khi cần di chuyển ban đêm

Chọn giày dép phù hợp và kiểm tra thị lực

• Sử dụng giày dép vừa vặn, đế mềm, chống trượt.

• Tránh đi chân trần hoặc mang dép quá rộng dễ tuột gây té ngã.

• Thị lực suy giảm là yếu tố nguy cơ cao gây té ngã.

• Đưa người lớn tuổi đi khám mắt định kỳ, điều trị các bệnh lý như đục thủy tinh thể nếu cần.

• Đảm bảo đeo kính đúng độ, dùng thuốc nhỏ mắt theo hướng dẫn của bác sĩ.

>>Xem thêm: Ăn Uống Cho Người Bị Loãng Xương Và Chế Độ Sinh Hoạt Hợp Lý Để Cải Thiện Bệnh

Bảng đánh giá nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi

Tuổi

Tiểu sử té ngã

Phương tiện hỗ trợ di chuyển

Có đang điều trị thuốc

Có đang điều trị thuốc tĩnh mạch hoặc Heparin hoặc sử dụng 1 hoặc nhiều hơn thuốc đang còn tác dụng, làm tăng nguy cơ té ngã. Các loại thuốc như: thuốc gây mê, chống trầm cảm, hạ huyết áp, chống đông máu.

Dáng người khi đi

Tình trạng ý thức

TỔNG ĐIỂM

Với tất cả những hậu quả nguy hiểm mà tình huống té ngã mang lại, chúng ta cần để tâm hơn đến sinh hoạt hằng ngày. Nên thường xuyên đi khám định kỳ để có được lời khuyên tốt nhất từ bác sĩ. Tại Drknee, với đội ngũ bác sĩ có tâm và có tầm, sẵn sàng tư vấn MIỄN PHÍ. Nếu quý bạn đọc có bất cứ thắc mắc nào đừng ngần ngại liên hệ tới Drknee nhé. Chúc các bạn sống vui, sống khỏe và sống hạnh phúc.

Vai Trò Của Nội Tiết Tố, Mãn Kinh Trong Loãng Xương Thoái Hóa Cột Sống Ở Dân Văn Phòng: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Các Biện Pháp Khắc Phục Thoái Hóa Khớp Gối Có Nên Đi Bộ Không? Những Điều Cần Biết Để Bảo Vệ Sức Khỏe Khớp Gối Viêm Khớp Cổ Chân: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị