Một ngày bạn nhận ra đầu gối không còn được linh hoạt như trước, mỗi bước đi hay cử động gập duỗi chân cũng cứng hơn. Vùng thắt lưng đôi khi cũng đau nhói mỗi lần đứng lên ngồi xuống, chỉ bê vác vật nhẹ cũng là gánh nặng cho tấm lưng của bạn. Những vấn đề này vẫn luôn thường trực và bạn nên có sự chuẩn bị cho riêng mình trước những bệnh cơ xương khớp thường gặp này.
Bệnh cơ xương khớp là gì?
Hệ cơ xương khớp gồm xương, khớp được kết nối chắc chắn, linh hoạt nhờ cơ và dây chằng, giúp định hình, nâng đỡ cơ thể và thực hiện chức năng vận động. Khi bị tổn thương, sẽ hạn chế cử động, gây khó khăn trong sinh hoạt, giảm chất lượng cuộc sống và hiệu suất làm việc.
Bệnh cơ xương khớp là những bất thường ở xương, khớp, cơ, dây chằng, gây hạn chế vận động tại chỗ. Hiện có hơn 200 loại bệnh cơ xương khớp với biểu hiện đa dạng, phức tạp. Theo WHO, năm 2022, khoảng 1,71 tỷ người trên thế giới mắc các bệnh lý cơ xương khớp.
Bệnh cơ xương khớp thường gặp
Bệnh cơ xương khớp thường được phân loại và gọi tên theo vị trí và tính chất tổn thương. Để dễ dàng hơn trong nghiên cứu thì ta chia bệnh cơ xương khớp thành hai nhóm.
- Nhóm có chấn thương có thể kể đến chấn thương trong lao động, thể thao, sinh hoạt hay tai nạn giao thông.
- Nhóm không chấn thương gồm bệnh lý tại xương khớp do viêm (viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, gout..) bệnh lý không do viêm (thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp,..) hay bệnh lý tự miễn( lupus ban đỏ hệ thống, viêm cơ tự miễn, xơ cứng bì,..), u xương,…
Thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp là tình trạng tổn thương cấu trúc ổ khớp, xảy ra khi sụn khớp bị bào mòn, khe khớp hẹp, hình thành gai xương, viêm và rối loạn tiết dịch khớp.
Nguyên nhân chính là quá trình lão hóa, thường gặp ở người trên 45 tuổi. Các yếu tố như giới tính, béo phì, vận động sai cách, di truyền, dị tật bẩm sinh hoặc chấn thương cũng làm khớp thoái hóa nhanh hơn.
Khớp chịu lực nhiều như khớp gối, háng, cổ chân dễ bị thoái hóa, trong khi các khớp nhỏ ít bị ảnh hưởng hơn.
Triệu chứng điển hình gồm: đau nhức tại chỗ, có thể kèm sưng, cứng khớp, hạn chế vận động. Nặng hơn có thể gây biến dạng khớp, teo cơ nếu không điều trị kịp thời.
Thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi nhân nhầy đĩa đệm lệch khỏi vị trí bình thường, chèn ép vào rễ thần kinh. Nguyên nhân do tư thế sai, chấn thương cột sống, bê vác nặng, ngồi lâu, béo phì, kèm yếu tố di truyền, tuổi tác.
Thoát vị thường gặp ở cột sống thắt lưng, đốt sống cổ – vị trí chịu lực lớn. Triệu chứng gồm tê bì, châm chích lan theo rễ thần kinh, đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ. Nặng hơn có thể gây giảm cảm giác, yếu cơ, liệt chi.
>> Xem thêm: Tìm Hiểu Về Các Loại Nệm Dành Cho Người Bị Đau Lưng Và Thoát Vị Đĩa Đệm
Đau thần kinh tọa
Đau thần kinh tọa dùng để chỉ tình trạng đau dọc theo đường đi của dây thần kinh này. Cơn đau lan nhanh từ lưng xuống mông, đến mặt sau đùi và xuống bàn chân. Bệnh thường gặp nhất trong thoát vị đĩa đệm, khối lồi của đĩa đệm lệch ra khỏi vị trí và chèn vào thần kinh. Gai xương trong thoái hóa cột sống thắt lưng hay tình trạng trượt đốt sống có thể làm hẹp lỗ liên đốt cột sống nơi thần kinh tọa đi ra.
Viêm khớp dạng thấp
Viêm khớp dạng thấp là bệnh viêm mạn tính với biểu hiện sưng nóng đỏ đau tại nhiều khớp, có tính đối xứng. Các khớp này thường giới hạn ở bàn tay, bàn chân. Bệnh đi kèm với hiện tượng cứng khớp, biến dạng khớp(bàn tay gió thổi). Trong giai đoạn trễ, biểu hiện cơ quan khác như nốt đỏ trên da, khô mắt, khô miệng cũng cần chú ý. Bệnh không chỉ tại khớp mà còn có thể ảnh hưởng đến tim, phổi.
>> Xem thêm: Các Giai Đoạn Và Triệu Chứng Của Bệnh Viêm Khớp Dạng Thấp
Bệnh gout (bệnh gút)
Bệnh gout là rối loạn chuyển hóa purin khiến nồng độ acid uric máu tăng cao, hình thành tinh thể urat lắng đọng ở khớp, da, tim, thận. Biểu hiện đặc trưng là cơn đau khớp cấp dữ dội, thường ở ngón cái bàn chân, khớp bàn ngón chân, kéo dài 1–2 ngày.
Bệnh tiến triển mạn tính gây đau kéo dài, biến dạng khớp, hạn chế vận động, nặng hơn có thể phá hủy khớp, tàn phế, suy tim, suy thận.
Bệnh loãng xương
Loãng xương là bệnh rối loạn chuyển hóa xương, làm giảm độ chắc, tăng nguy cơ gãy. Độ chắc của xương phụ thuộc vào chất lượng (thể tích, vi cấu trúc, chu chuyển xương) và khối lượng (mật độ khoáng, khối lượng xương).
Nguyên nhân chính do mất cân bằng giữa tạo xương và hủy xương, đặc biệt ở người già, khi khối lượng xương mất nhanh hơn lượng xương tạo mới. Giảm hormon estrogen, bệnh lý nội tiết, tiêu hóa, di truyền, ung thư, thuốc… cũng là yếu tố nguy cơ.
Bệnh thường âm thầm, chỉ được phát hiện khi có biến chứng. Dấu hiệu cảnh báo gồm giảm chiều cao, gù lưng, đau vùng xương chịu lực, nặng hơn có thể gãy xương sau va chạm nhẹ.
Bệnh xương khớp do chấn thương hay tai nạn gây ra
Tai nạn lao động hoặc sinh hoạt hằng ngày có thể gây tổn thương hệ cơ xương khớp. Nhẹ thì bong gân, gây đau và hạn chế vận động; nếu không điều trị kịp thời dễ dẫn đến giãn dây chằng hoặc bong điểm bám dây chằng. Chấn thương nặng hơn có thể gây dập cơ, đứt gân, đứt dây chằng, gãy hoặc dập nát xương, tất cả đều cần chẩn đoán sớm, can thiệp kịp thời để tránh biến chứng.
Tóm lại, mỗi chúng ta cần có hiểu biết đúng mực trước những bệnh lý cơ xương khớp thường gặp. Việc nhận diện chúng để phát hiện kịp thời, điều trị đúng lúc giúp tránh được biến chứng không mong muốn. Hiểu rõ được nguyên nhân giúp chúng ta phòng bệnh tốt hơn. Đó chính là điều mà DrKnee chúng tôi muốn hướng đến – Vì một cuộc sống lành mạnh với cơ thể khỏe mạnh hơn.
